doradca podatkowy lukasz markowski - Pojęcie podmiotów powiązanych - ceny transferowe
Umów konsultację z ekspertem
Doradca Podatkowy Łukasz Markowski | DPLM
Łukasz Markowski

doradca podatkowy

Podmioty powiązane w świetle cen transferowych

Istotne w kontekście cen transferowych pojęcie podmiotów powiązanych zostało zmienione wraz z nowelizacją:

a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: Ustawa CIT) oraz
b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: Ustawa PIT).

Nowe regulacje definiują wprost podmioty, które mogą być uznane za powiązane oraz wprowadzają definicję powiązań jako relację pomiędzy podmiotami powiązanymi. Należy szczególnie zwrócić uwagę na szereg nieostrych definicji legalnych, umożliwiających organom podatkowym dokonanie swobodnej oceny zależności pomiędzy podmiotami powiązanymi (np. wystąpienie relacji gospodarczej niewynikającej z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych). Celem pełnego zrozumienia definicji podmiotów powiązanych należy bezpośrednio przeanalizować przepisy wyżej wymienionych ustaw podatkowych.

Spis treści
Definicje powiązań
Znaczący wpływ – pojęcia ogólne
Szczególne przypadki powiązań

Definicje powiązań podmiotów w świetle cen transferowych

Stosownie do art. 11a ust. 1 pkt. 4 Ustawy CIT, istotnymi w kontekście tematyki cen transferowych podmiotami powiązanymi są:

a) podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot, lub
b) podmioty, na które wywiera znaczący wpływ:
– ten sam inny podmiot lub
– małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierający znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot, lub
c) spółka niemająca osobowości prawnej i jej wspólnicy, lub
d) podatnik i jego zagraniczny zakład, a w przypadku podatkowej grupy kapitałowej – spółka kapitałowa wchodzącą w jej skład i jej zagraniczny zakład.

Znaczący wpływ – pojęcia ogólne

Poprzez wywieranie znaczącego wpływu, należy natomiast rozumieć m. in. posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:
– udziałów w kapitale lub
– praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub
– udziałów lub praw do udziału w zyskach lub majątku lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych.

Wywieranie znaczącego wpływu może odbywać się też poprzez:
a) faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych konkretnego podmiotu (osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej) oraz
b) pozostawanie w związku małżeńskim lub występowanie pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia.

Wypełnianie deklaracji podatkowej

Powiązanie pośrednie

Posiadanie pośrednio udziału lub prawa (m. in. udziałów w kapitale zakładowym), oznacza sytuację, w której jeden podmiot posiada w drugim podmiocie udział lub prawo za pośrednictwem innego podmiotu lub większej liczby podmiotów, przy czym wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa odpowiada:

a) wielkości udziału albo prawa łączącego dowolne dwa podmioty spośród wszystkich podmiotów uwzględnianych przy ustalaniu posiadania pośrednio udziału lub prawa – w przypadku, gdy wszystkie wielkości udziałów lub praw łączących te podmioty są równe;
b) najniższej wielkości udziału lub prawa łączącego podmioty, pomiędzy którymi wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa jest ustalana – w przypadku, gdy wielkości udziałów lub praw łączących te podmioty są różne;
c) sumie wielkości posiadanych pośrednio udziałów lub praw – w przypadku, gdy podmioty, pomiędzy którymi wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa jest ustalana, łączy więcej niż jeden posiadany pośrednio udział lub prawo.

Stosownie natomiast do art. 11a ust. 4 Ustawy CIT – w sytuacji, gdy pomiędzy podmiotami występują relacje, które nie są ustanawiane lub utrzymywane z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych (w tym mające na celu manipulowanie strukturą właścicielską lub tworzenie cyrkularnych struktur właścicielskich), to podmioty, pomiędzy którymi występują takie relacje, uznaje się za podmioty powiązane.

Schemat określania udziału pośredniego

Poniższy schemat przedstawia zasady określania kapitałowego udziału pośredniego przez Podmiot A poprzez Podmiot B w Podmiocie C oraz Podmiocie D.

Zgodnie z przyjętymi założeniami:
a) Podmiot A posiada udziały w kapitale zakładowym Podmiotu B na poziomie przekraczającym lub równym 25% udziałów ogółem;
b) Podmiot B posiada udziały w kapitale zakładowym Podmiotu C na poziomie przekraczającym lub równym 25% udziałów ogółem;
c) Podmiot B posiada udziały w kapitale zakładowym Podmiotu D na poziomie mniejszym niż 25% udziałów ogółem.

W przedstawionej sytuacji – w świetle obowiązujących regulacji Ustawy CIT – jako podmioty powiązane zostaną uznane:
a) Podmiot A wraz z Podmiotem B (bezpośrednia kontrola kapitałowa);
b) Podmiot B wraz z Podmiotem C (bezpośrednia kontrola kapitałowa);
c) Podmiot A wraz z Podmiotem C (pośrednia kontrola kapitałowa).

Sama wiedza o powiązaniach kapitałowych Podmiotu B z Podmiotem D nie daje podstawy do uznania, że:
a) Podmiot B jest powiązany z Podmiotem D;
b) Podmiot A jest powiązany z Podmiotem D.

Brak powiązań kapitałowych – wypełniających przesłanki do uznania podmiotów za powiązane w świetle Ustawy CIT – nie wyklucza jednak identyfikacji powiązania na podstawie innych elementów stanu faktycznego (np. osoba fizyczna będąca członkiem zarządu zarówno Podmiotu A, Podmiotu B oraz Podmiotu C).

Powiązane artykuły
Analiza porównawcza cen transferowych
Łukasz Markowski

Analiza porównawcza cen transferowych

Analiza porównawcza cen transferowych jest jednym z kluczowych elementów dokumentacji podatkowej zdefiniowanych przez polskie prawo. Regulacje dotyczące poprawnego sposobu jej sporządzania pojawiły się w przepisach

Dokumentacja cen transferowych
Łukasz Markowski

Dokumentacja cen transferowych

Dokumentacja cen transferowych jest rodzajem dokumentacji sporządzanej przez podatników: podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Ma ona na